มส. ประเดิมปี 2569 ยกเครื่องคณะสงฆ์ เลิกวัดผลงานสิ่งปลูกสร้าง สั่งแบนพุทธพาณิชย์ในวัด

​สรุป 4 ประเด็นใหญ่จากการ "ยกเครื่อง" คณะสงฆ์ครั้งนี้ ดังนี้

​1. รื้อระบบ "เลื่อนยศ-ปลด-ย้าย" เลิกวัดที่ "สิ่งปลูกสร้าง"

​หนึ่งในประเด็นที่ถูกจับตามองที่สุด คือการเปลี่ยนเกณฑ์การพิจารณาแต่งตั้ง "พระสังฆาธิการ" หรือพระผู้ปกครอง ตั้งแต่ระดับเจ้าอาวาสขึ้นไป
​จากเดิมที่มักให้ความสำคัญกับ "งบประมาณด้านถาวรวัตถุ" หรือความสามารถในการหาเงินมาสร้างโบสถ์วิหาร นโยบายใหม่ระบุชัดเจนว่า ให้ยกเลิกเกณฑ์ดังกล่าว และเปลี่ยนมาพิจารณาจาก 3 ด้านหลักแทน:

-​ความเคร่งครัดและการเป็นแบบอย่างในพระธรรมวินัย
-​ผลสัมฤทธิ์ด้านการสอน การเผยแผ่ศาสนา และการปฏิบัติตามกฎ มส.
-​ความโปร่งใสในการจัดการทรัพย์สินวัด (ธรรมาภิบาล)

​นอกจากนี้ ยังดึง คณะกรรมการคุ้มครองพระพุทธศาสนาแห่งชาติ (คพช.) เข้ามาช่วย "สแกน" ประวัติพระที่จะได้รับการแต่งตั้ง เพื่อป้องกันปัญหาในอนาคต

​2. ยาแรงปราบ "พุทธพาณิชย์" และ "ไสยศาสตร์"

​มส. ประกาศมาตรการคุมเข้มกิจกรรมที่บิดเบือนหลักศาสนา โดยมีคำสั่ง ห้าม ดำเนินการดังต่อไปนี้ในเขตพุทธสถาน:

-​การสร้างหรือโปรโมตวัตถุมงคล/เครื่องรางของขลัง ที่ไม่ใช่การเจริญอนุสสติ
-​พิธีกรรมทางไสยศาสตร์ หรือกิจกรรมที่อยู่นอกเหนือหลักพระธรรมวินัย
-​การนำรูปเคารพที่ไม่สอดคล้องกับพระพุทธศาสนาเข้ามาในวัด

​เป้าหมายคือการดึงศรัทธากลับสู่ "แก่น" คือ ปริยัติ (เรียน) ปฏิบัติ (ทำ) และปฏิเวธ (ผล) อย่างแท้จริง

​3. ปรับโครงสร้างองค์กร-เงินเดือนพระ (นิตยภัต)

​เพื่อให้การทำงานคล่องตัวขึ้น มส. มีมติ "ยุบรวม" กลุ่มภารกิจจากเดิม 6 ด้าน เหลือเพียง 4 ด้านหลัก ได้แก่:

-​การปกครองและฐานข้อมูล: เน้นทำ Big Data พระ-วัด ทั่วประเทศ
-​การศึกษา: พัฒนาหลักสูตรให้ทันโลกแต่คงไว้ซึ่งพระธรรมวินัย
-​การเผยแผ่: รวมงานปฏิบัติธรรมและพระธรรมทูตเข้าด้วยกัน
-​สาธารณูปการและศาสนสมบัติ: ดูแลทรัพย์สินวัด (โดยให้งานสาธารณสงเคราะห์เป็นหน้าที่ร่วมของทุกฝ่าย)

​นอกจากนี้ จะมีการทบทวนอัตรา "นิตยภัต" (เงินเดือนพระ) ใหม่ ให้สอดคล้องกับภาระงานและสภาพเศรษฐกิจในปัจจุบัน รวมถึงการปรับโครงสร้างสำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ (พศ.) ให้ทำงานเชิงรุกสนองนโยบาย มส. ได้ดียิ่งขึ้น

​4. ใช้ Big Data และความโปร่งใส

นโยบายใหม่เน้นการนำระบดิจิทัลมาใช้บริหารจัดการข้อมูลพระเณรและวัดทั่วประเทศ ให้เป็นมาตรฐานเดียวกัน (Single Database) เพื่อความโปร่งใส ตรวจสอบได้ และใช้ประกอบการตัดสินใจเชิงนโยบาย ลดความซ้ำซ้อนของตำแหน่งและเขตการปกครอง

ก้าวต่อไป: มส. ได้มอบหมายให้สำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ (พศ.) ประสานกับคณะกรรมการคุ้มครองพระพุทธศาสนาฯ เพื่อตั้งคณะทำงานขับเคลื่อนทั้ง 12 นโยบายนี้ทันที โดยไม่มีการรอเวลา เพื่อให้เห็นผลเป็นรูปธรรมโดยเร็วที่สุด