
คู่มือเตรียมความพร้อมรับมือภัยพิบัติในชีวิตประจำวัน
1 เมษายน 2568
Business Leader / กองบรรณาธิการ THE LEADERS
แนวทางจาก NHK ประเทศญี่ปุ่น
ประเทศญี่ปุ่นเป็นหนึ่งในประเทศที่ประสบภัยพิบัติทางธรรมชาติบ่อยครั้ง โดยเฉพาะแผ่นดินไหวและสึนามิ ด้วยประสบการณ์อันยาวนานในการรับมือกับภัยพิบัติ NHK องค์กรแพร่ภาพกระจายเสียงสาธารณะของรัฐบาลญี่ปุ่น จึงได้จัดทำคำแนะนำที่เป็นประโยชน์สำหรับการเตรียมความพร้อมในการรับมือกับภัยพิบัติต่างๆ
บทความนี้รวบรวมข้อมูลจาก NHK เพื่อเป็นแนวทางในการเตรียมตัวรับมือกับภัยพิบัติที่อาจเกิดขึ้นได้ทุกเมื่อ
หลักการ "Rolling Stock" - วิธีสำรองของใช้อย่างชาญฉลาด
ผู้เชี่ยวชาญด้านภัยพิบัติของญี่ปุ่นแนะนำวิธีการที่เรียกว่า "Rolling Stock" ซึ่งเป็นวิธีที่มีประสิทธิภาพในการสำรองสิ่งของไว้ใช้ในยามฉุกเฉิน
หลักการคือ การสำรองสิ่งของที่มีอายุการเก็บนาน เช่น อาหาร เครื่องดื่ม และของใช้จำเป็นในชีวิตประจำวัน โดยใช้ของที่ใกล้หมดอายุก่อน แล้วซื้อของใหม่มาเติมเต็มอยู่เสมอ วิธีนี้ช่วยให้คุณมีของสำรองพร้อมใช้อยู่ตลอดเวลาโดยไม่ต้องกังวลเรื่องของหมดอายุ
น้ำ - ปัจจัยสำคัญที่สุดสำหรับการอยู่รอด
ปริมาณน้ำที่ควรสำรอง
- ผู้ใหญ่ 1 คน ต้องการน้ำ 3 ลิตรต่อวัน (สำหรับดื่มและประกอบอาหาร)
- ควรสำรองน้ำให้เพียงพอต่อการใช้อย่างน้อย 3 วัน แต่ที่แนะนำคือ 1 สัปดาห์
- ตัวอย่าง: ครอบครัวที่มีผู้ใหญ่ 2 คน ควรสำรองน้ำไว้อย่างน้อย 18 ลิตร (3 ลิตร × 2 คน × 3 วัน)
คำแนะนำเพิ่มเติมเรื่องน้ำ
- นอกจากน้ำดื่มแล้ว สามารถสำรองเครื่องดื่มอื่นๆ เช่น ชาหรือน้ำอัดลมได้
- ในญี่ปุ่นมีน้ำดื่มที่สามารถเก็บได้นาน 5-10 ปี ซึ่งสามารถใช้เก็บสำรองร่วมกับน้ำดื่มบรรจุขวดทั่วไปได้
- ควรสำรองน้ำไว้สำหรับใช้ในกิจวัตรประจำวันด้วย เช่น การล้างหน้า แปรงฟัน และทำความสะอาดร่างกาย
- วิธีหนึ่งคือการเก็บน้ำไว้ในอ่างอาบน้ำหลังจากอาบเสร็จ แต่ต้องระวังเรื่องความปลอดภัยหากมีเด็กเล็กในบ้าน
อาหาร - พลังงานสำหรับยามฉุกเฉิน
ประเภทอาหารที่ควรสำรอง
อาหารประจำวันที่แนะนำ:
- บะหมี่กึ่งสำเร็จรูปหรือบะหมี่แห้ง
- ข้าวกึ่งสำเร็จรูป
- อาหารรีทอร์ต (อาหารปรุงสำเร็จบรรจุถุงปิดสนิท)
- อาหารกระป๋อง
- น้ำผักและผลไม้ที่เก็บได้นาน
อาหารสำหรับภาวะฉุกเฉินโดยเฉพาะ:
- ข้าวอบแห้ง (alpha-mai) ที่สามารถรับประทานได้เพียงเติมน้ำ
- บรรจุภัณฑ์อาหารฉุกเฉินที่มีอุปกรณ์อุ่นในตัว
- ขนมปังอบแห้งและคุกกี้
คำแนะนำเพิ่มเติมเรื่องอาหาร
- ในภาวะฉุกเฉิน คนมักรับประทานอาหารที่มีคาร์โบไฮเดรตสูง ดังนั้นการเตรียมอาหารกระป๋องและน้ำผักจึงสำคัญเพื่อให้ได้รับสารอาหารจากเนื้อสัตว์ ปลา และผัก
- ควรสำรองอาหารพิเศษไว้สำหรับเด็กทารก ผู้สูงอายุ และผู้ที่มีโรคประจำตัวหรือภูมิแพ้
- แนะนำให้สำรองอาหารไว้สำหรับ 2 สัปดาห์ เนื่องจากการจัดหาสิ่งของอาจชะงักหลังเกิดภัยพิบัติใหญ่
การรับมือกับไฟฟ้าดับ
อุปกรณ์ให้แสงสว่าง
- ไฟฉายขนาดเล็ก
- ไฟฉายแบบคาดศีรษะ
- ไฟแบบคล้องคอ
- ไฟฉายขนาดใหญ่สำหรับใช้ในบ้าน
- ควรเลือกไฟฉายและหลอดไฟแบบ LED เนื่องจากแบตเตอรี่อยู่ได้นานกว่า
การเข้าถึงข้อมูลข่าวสาร
- วิทยุพกพา
- แบตเตอรี่สำรองสำหรับชาร์จสมาร์ตโฟนที่ใช้พลังงานจากแบตเตอรี่แห้งหรือพลังงานแสงอาทิตย์
การประกอบอาหาร
- เตาแก๊สแบบพกพา
- แก๊สสำรอง (ประมาณ 6 กระป๋องต่อคนต่อสัปดาห์)
- อุปกรณ์ประกอบอาหารอื่นๆ
สิ่งของจำเป็นสำหรับการอพยพหลบภัย
สิ่งของที่ควรเตรียมไว้ในกระเป๋าฉุกเฉินเมื่อต้องอยู่ที่สถานที่อพยพหลบภัยเป็นเวลาหลายวัน:
- อุปกรณ์ทำความสะอาดส่วนบุคคล: แปรงสีฟัน น้ำยาบ้วนปาก
- แว่นตา คอนแทคเลนส์และน้ำยาทำความสะอาด
- ห้องน้ำแบบพกพา กระดาษชำระ ผลิตภัณฑ์อนามัยสำหรับผู้หญิง
- ถุงน่อง (ช่วยป้องกันอาการหลอดเลือดดำอุดตันจากการนั่งนานๆ)
- ที่ปิดตา ที่อุดหู
- ถุงพลาสติกสำหรับใส่ขยะ (สามารถใช้เป็นเสื้อกันฝนและห้องน้ำชั่วคราวได้)
- รองเท้าสวมในบ้านแบบใช้แล้วทิ้ง
- พัดกระดาษและผ้าเย็นสำหรับฤดูร้อน
- อุปกรณ์ให้ความอบอุ่น ถุงมือสำหรับฤดูหนาว
ของใช้ที่ช่วยลดการใช้น้ำ
- ชุดห้องน้ำฉุกเฉิน
- แชมพูแบบไม่ต้องใช้น้ำ
- ทิชชูเปียก
- พลาสติกใสสำหรับห่ออาหาร (ใช้รองบนจานเพื่อไม่ต้องล้างจาน)
บทสรุป
ภัยพิบัติสามารถเกิดขึ้นได้ทุกเมื่อโดยไม่มีการเตือนล่วงหน้า การเตรียมความพร้อมจึงเป็นสิ่งสำคัญยิ่ง แม้การเตรียมสิ่งของทั้งหมดในคราวเดียวอาจเป็นเรื่องยาก แต่หากค่อยๆ สะสมและปฏิบัติตามหลัก "Rolling Stock" คุณจะสามารถเตรียมพร้อมรับมือกับภัยพิบัติได้อย่างมีประสิทธิภาพ
ประเทศญี่ปุ่นให้ความสำคัญกับการเตรียมความพร้อมรับมือภัยพิบัติเป็นอย่างมาก และเราสามารถนำบทเรียนและแนวทางปฏิบัติที่ดีเหล่านี้มาปรับใช้ให้เหมาะสมกับบริบทของตนเองได้
ข้อมูลจาก NHK ประเทศญี่ปุ่น (ณ วันที่ 29 เมษายน - 5 พฤษภาคม 2565)
